Tussen de fruitbomen aan de Bloesemlaan in Zeewolde zijn Angenita (49) en Roy (53) Gieling volop bezig met de toekomst. Waar jarenlang appels en peren de hoofdrol speelden, groeit nu langzaam een nieuw verhaal. Een verhaal over walnoten van Flevolandse bodem, biodiversiteit, korte ketens en nieuwe ideeën die verder gaan dan alleen voedsel produceren.
Begin jaren negentig krijgen Angenita’s ouders grond toegewezen in de jonge polder. De Bloesemlaan bestaat dan nog nauwelijks, maar ze bouwen er een fruitteeltbedrijf op met appels en peren. ‘Mijn vader heeft echt moeten solliciteren op deze plek,’ vertelt Angenita. ‘Er werd streng geselecteerd.’ Angenita groeit op tussen de boomgaarden, maar gaat later samen met Roy in Houten wonen. In 2006 stappen ze in het familiebedrijf. Roy rijdt de eerste jaren nog op en neer, totdat ze in 2008 definitief naar Zeewolde verhuizen en het bedrijf overnemen. Hier bouwen ze verder aan het fruitbedrijf, met steeds meer ruimte voor agroforestry en de korte keten.
De traditionele perenteelt wordt volgens Roy steeds lastiger. ‘De gewasbescherming staat onder druk, kosten lopen op en het werk vraagt veel tijd en energie.’ Roy en Angenita willen juist meer ruimte creëren voor nieuwe ideeën en een toekomstbestendig bedrijf. ‘We zochten een teelt die beter past bij hoe wij willen werken,’ zegt Angenita. ‘Iets duurzaams, met meer rust en meer mogelijkheden voor de toekomst. Dat wordt de walnotenteelt. Spannend, want walnoten vragen geduld. Een boom geeft pas na jaren echt productie. Toch hakken ze de knoop door en rooien ze een deel van hun perenbomen. ‘Dat doe je als fruitteler niet zomaar,’ zegt Roy. ‘Je haalt een productief gewas weg voor bomen die jarenlang nog niks opleveren.’
Inmiddels staan er sinds twee jaar jonge walnotenbomen tussen de peren. De bomen groeien opvallend goed op de Flevolandse klei. Roy verwacht uiteindelijk zo’n 40.000 kilo walnoten te kunnen oogsten. Maar minstens zo belangrijk is de vraag: wat ga je ermee doen? En precies daar komt de korte keten om de hoek kijken. Samen met andere boeren binnen KKAF (Korte Keten Agroforestry Flevoland) onderzoeken Roy en Angenita hoe producten van eigen bodem lokaal verwerkt en verkocht kunnen worden. ‘We willen niet alleen produceren voor de grote wereldmarkt,’ vertelt Roy. ‘Juist lokaal ligt veel waarde. Mensen willen steeds vaker weten waar hun eten vandaan komt.’
Die zoektocht gaat verder dan alleen walnoten verkopen. Het stel denkt na over walnotenolie, lokale producten, educatie, recreatie en misschien zelfs een kookstudio op het erf. ‘Met een toekomstige kok in huis weet je nooit wat er nog ontstaat,’ lacht Angenita, verwijzend naar hun zoon die graag de horeca in wil.
Voor inspiratie kijken Roy en Angenita regelmatig over de grens. Samen met andere agroforestry-boeren bezoeken ze verschillende walnotenbedrijven in België en Frankrijk. Daar zien ze hoe de noten lokaal verwerkt worden tot olie, verzorgingsproducten en streekproducten. Eén project maakt extra indruk. ‘Daar werkten mensen met een beperking mee aan een complete walnotenlijn,’ vertelt Angenita. ‘Van olie tot verzorgingsproducten. Dat verhaal erachter vonden wij zó mooi.’ Die maatschappelijke kant spreekt het stel aan. Ook op hun eigen bedrijf denken ze na over educatie, zorg en rondleidingen. ‘Vroeger kende bijna iedereen wel een boer,’ zegt Roy. ‘Nu weten veel kinderen niet eens meer waar voedsel vandaan komt. Dat vinden wij jammer.’
Agroforestry draait voor Roy en Angenita niet alleen om opbrengst. Op het bedrijf zaaien ze bloemenmengsels, houden ze bijen en maken ze ruimte voor natuurlijke insecten en vogels. Rond het zonnepark dat op een deel van hun voormalige appelgrond staat, planten ze extra struiken en bloemen voor bestuivers. Het zonnepark zorgt voor een vast inkomen en geeft Roy en Angenita meer ruimte om te investeren in nieuwe ontwikkelingen op het erf. ‘We proberen zo duurzaam mogelijk te werken,’ vertelt Angenita. ‘Niet perfect, maar wel bewust.’ Ook onder de walnoten experimenteren ze volop. Zo groeit er munt tussen de bomen, onder andere om muizen op afstand te houden. Daarnaast onderzoeken ze natuurlijke manieren om plagen te beheersen, zonder direct chemische middelen te gebruiken. ‘We zijn eigenlijk continu aan het leren,’ zegt Roy. ‘Dat maakt het ook leuk. Het voelt echt als pionieren.’
Over een paar jaar hopen Roy en Angenita uit te kijken over een volgroeide walnotenboomgaard, terwijl een autonome machine de noten oogst. Die machine ontwikkelen ze nu samen met studenten van Aeres en andere agrarische opleidingen. Maar uiteindelijk gaat het voor Roy en Angenita om meer dan techniek of productie alleen. ‘We hopen dat mensen lokale producten weer meer gaan waarderen,’ zegt Angenita. ‘Dat ze zien hoeveel werk, aandacht en liefde erin zit.’ Roy knikt. ‘En dat lokaal voedsel niet alleen duurzamer is, maar ook gewoon beter smaakt.’